Kategorie
Opinie

Flipping z perspektywy marksistowskiej

Prognozy na rok 2024 nie wskazują na perspektywę jakiegokolwiek przełomu w kwestii dotyczącego zarówno Polski jak i wszystkich państw kapitalistycznych kryzysu mieszkaniowego. Po ewentualnej stagnacji w pierwszych miesiącach roku nastąpi powrót do charakteryzującej XXI wiek, a w szczególności ostatnią dekadę, tendencji nieustannego wzrostu cen nieruchomości i najmu. Obecnie cena za metr kwadratowy w Warszawie wynosi w przybliżeniu 17 tys. złotych, niewiele niżej w innych większych miastach. Zarabiający pensję minimalną, wynajmujący mieszkanie Warszawiak co najmniej połowę swojej miesięcznej pensji wyda na możliwość snu pod dachem, a jeśli jakimś cudem odziedziczył mieszkanie i posiada je na własność, to i tak czynsz pochłonie około jednej czwartej wynagrodzenia. Po zaspokojeniu innych, absolutnie podstawowych potrzeb Warszawiak ten zostanie już w zasadzie z pustymi rękoma, a ewentualną, marną nadwyżkę, zmęczony tygodniem pracy utopi w taniej rozrywce.

Przyczyn zjawiska galopujących cen mieszkań jest wiele. Marksistowskie spojrzenie nakazuje źródeł tych doszukiwać się samych fundamentach systemu kapitalistycznego, mimo to jednak wszelkie niuanse w funkcjonowania obecnego, późnokapitalistycznego społeczeństwa, są warte osobnego omówienia oraz analizy. Dekada niespotykanego dotąd w tym wymiarze wzrostu cen nieruchomości zbiegła się bowiem z upowszechnieniem wśród klasy kapitalistów zjawiskiem flippingu. Naiwnym byłoby oczywiście obarczać ów flipping całą odpowiedzialnością za obecną sytuację, niemniej jednak z całą pewnością fenomen ten stanowi bardzo istotną dla struktury dzisiejszej gospodarki kapitalistycznej formę społecznych stosunków własnościowych.

Flipping jest bowiem praktyką, która w bardzo łatwy i bezpieczny sposób pozwala pomnożyć pieniężny kapitał. Polega ona na obrocie nieruchomością, która zakupiona zostaje po zaniżonej przeważnie ze względu na relatywnie kiepski stan cenie, aby następnie zostać przez nabywcę wyremontowana, co w efekcie podnosi znacznie jej wartość, i ostatecznie sprzedana, po cenie rzecz jasna jak najwyższej. W praktyce więc każdy, kto posiada odpowiednio dużą sumę kapitału pieniężnego, jest w stanie kapitał ten pomnożyć za pomocą flippingu. Tak podatny grunt logicznie skutkował więc wielokrotnie przyspieszonym zyskiem popularności, dochodząc w ciągu dekady ze stanu sprytnej taktyki małego kapitalisty do postaci mechanizmu obejmującego znaczną część rynku mieszkaniowego, opanowanego przez banki i wielkich inwestorów. Skutkuje to nieuchronnym procesem sztucznego zawyżania cen, które szybują coraz to wyżej, prześcigając siebie wzajemnie.

Według danych Eurostatu między rokiem 2005 a 2020 Polska zanotowała najwyższy wśród wszystkich państw Unii Europejskiej wzrost cen mieszkań, wynoszący 142%. W tym samym z kolei przedziale czasowym realne wynagrodzenia wzrosły raptem o 34%. Ciągłe udoskonalanie form i możliwości pomnażania kapitału, ekstrakcja coraz to większej wartości dodatkowej, bezgraniczna ekspansja w ograniczonym świecie, wszystko to prowadzi do powstawania paradoksów, które jeszcze sto lat temu byłyby nie do pomyślenia. Mowa oczywiście o dotykających współczesny kapitalizm kryzysach nadprodukcji, które dotyczą nie tylko towarów konsumpcyjnych, lecz także nieruchomości. W Polsce znajduje się około 33 tys. osób bezdomnych, przy jednoczesnych dwóch milionach stojących na terenie kraju pustych mieszkań. Ludziom tym bez problemu można byłoby zagwarantować dach nad głową, ale to byłoby oczywiście dla klasy posiadającej nieopłacalne.

Co wyróżnia rynek nieruchomości na tle innych towarów, to brak jakiegokolwiek uwiązania w kwestii galopujących w górę wartości. Rynek ten w swoim działaniu dużo bardziej od rynku klasycznego przypomina giełdę kryptowalut, rządzoną przez spekulantów. Ceny mieszkań mogą bezgranicznie prześcigać jedna drugą, a wartość być sztucznie podnoszona, niczym nadmuchiwany balon. Flipping jest jednym z głównych motorów napędowych tego zjawiska, przyczyniając się znacznie do stałego, nieprzywiązanego do klasycznych mechanizmów wzrostu cen nieruchomości.

Źródło tego stanu rzeczy jest z perspektywy marksistowskiej dość oczywiste. Pozostawiona w prywatnych rękach własność ziemska, tak jak każdy inny sektor gospodarki podlegająca mechanizmom rynkowym staje się źródłem zysku, towarem, nie zaś miejscem do życia. Tak jak w każdym innym sektorze następuje więc proces monopolizacji, który całą przestrzeń do życia skupia w rękach garstki obrzydliwie bogatych właścicieli, tym samym umożliwiając konstytuowanie dowolnie wysokich cen. Z sytuacji wyjść można jedynie za pomocą uspołecznienia własności ziemskiej, która przeznaczona dla dobra społeczeństwa, nie zaś dla zysku, będzie wykorzystywana do swego rzeczywistego powołania.

Źródła:

  1. An Empirical Analysis of Residential Property Flipping
  2. Karol Marks; Płaca, cena, zysk
  3. W ciągu 15 lat ceny mieszkań w Polsce wzrosły o 142 proc. To najwyższy wynik w UE – Forsal.pl
  4. https://nieruchomosci.dziennik.pl/news/artykuly/9400012,co-z-cenami-mieszkan-w-2024-roku-eksperci-nie-maja-dobrych-wiesci.html
  5. Wynagrodzenia w Polsce według GUS – dane roczne – wynagrodzenia.pl
Kategorie
Opinie Publicystyka

Unia Europejska naszym okiem


Wydaje się, że panującym w Polsce przekonaniem jest to, że każda szanująca się lewicująca osoba, powinna stać murem za Unią Europejską. Wtóruje temu zresztą druga strona barykady — określając Unię jako potwora, który wszędzie chce wepchnąć swój marksizm kulturowy i pragnie pozbawić Polskę polskości. Jak jednak jest naprawdę? Czy faktycznie marksiści i marksistki powinni wspierać Unię Europejską, jej dążenie do ciągle postępującej unifikacji Europy? Na to pytanie postaramy się pokrótce odpowiedzieć w niniejszym artykule.

Kategorie
Publicystyka Wydarzenia

Ku pamięci Róży Luksemburg i Karla Liebknechta


Podczas dni czerwcowych wszystkie klasy i partie połączyły się w partię porządku przeciw klasie proletariackiej jako partii anarchii, socjalizmu, komunizmu. “Uratowały” one społeczeństwo przed “wrogami społeczeństwa”. Hasła starego społeczeństwa: “Własność, rodzina, religia, porządek” obrały one jako parol dla swojego wojska i zagrzewały uczestników kontrrewolucyjnej wyprawy krzyżowej słowami: “Pod tym znakiem zwyciężysz”. […] Społeczeństwo tylekroć zostaje uratowane, ilekroć zwęża się koło jego władców, ilekroć węższe interesy biorą górę nad interesami szerszymi. Każde żądanie najprostszej nawet burżuazyjnej reformy finansowej, najpospolitszego liberalizmu, najbardziej formalnego republikanizmu, najbardziej płaskiej demokracji karane jest jako “zamach” na społeczeństwo i piętnowane jako “socjalizm”. W końcu zaś samych arcykapłanów “religii i porządku” przepędza się kopnięciem z ich trójnogów pytyjskich, wyciąga się wśród ciemnej nocy z łóżek, wsadza do okratowanych karetek, wtrąca do więzień lub zsyła na wygnanie, ich świątynie zrównuje się z ziemią, knebluje się im usta, łamie ich pióra, drze w strzępy ich prawo – w imię religii, własności, rodziny, porządku.

Karol Marks; Osiemnasty Brumaire’a Ludwika Bonaparte; Dzieła Wybrane, t. 2; s. 191
Kategorie
Feminizm Publicystyka

31 lat zakazu aborcji

7 stycznia minęła 31 rocznica likwidacji tzw. przesłanki ekonomicznej z polskiego prawa aborcyjnego. To posunięcie de facto zdelegalizowało aborcję na żądanie, która była formalnie legalna w Polsce od 1956 roku, a faktycznie od 1959 roku.

Kategorie
Publicystyka

Zjednoczenie PPS i PPR w PZPR

Niedługo po rozwiązaniu  PPS-Wolność Równość Niepodległość (WRN), która funkcjonowała jako partia konspiracyjna w czasie okupacji hitlerowskiej, w dniach 10 i 11 września 1944 roku zwołano XXV zjazd PPS, na którym wybrano nowe władze partii i ogłoszono odrodzenie organizacji po odzyskaniu przez Polskę niepodległości.

Kategorie
Publicystyka Wydarzenia

Pracownicza samoobrona – Pensja Ali odzyskana!

Na początku grudnia zgłosiła się do nas Ala, była pracowniczka jednego z warszawskich lokali gastronomicznych.

Kategorie
Publicystyka

Stan wojenny – co właściwie się stało?

Mówiąc o stanie wojennym, najczęściej dyskusja skupia się na postaci Wojciecha Jaruzelskiego i jego ekipy wojskowej, Lecha Wałęsy i pozostałych liderów NSZZ „Solidarność”, Jana Pawła II oraz przywództwa Związku Radzieckiego. Pamiętając jednak, że historia nie jest kształtowana przez nadludzkie jednostki, a przez całe procesy społeczno-gospodarcze oraz tarcia pomiędzy różnymi grupami społecznymi, przyjrzyjmy się stanowi wojennemu z perspektywy klasowej.

Kategorie
Publicystyka

Szczyt COP28

12 Grudnia 2023 roku zakończyła się trwająca dwa tygodnie, organizowana przez Organizację Narodów Zjednoczonych konferencja COP 28, w tym roku odbywająca się w Dubaju. W ramach tego wydarzenia przedstawiciele państw-sygnatariuszy konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu dyskutowali nad strategiami ograniczenia wpływu ludzkości na klimat. 

Kategorie
Wydarzenia

DOŚĆ BIERNOŚCI — CZAS NA DZIAŁANIE!

W weekend (25/26.11) odbyły się w całej Polsce demonstracje solidarnościowe ze Strefą Gazy i Palestyńczykami. W ich trakcie wybrzmiał głos sprzeciwu nasz, ale przede wszystkim głos mniejszości palestyńskiej, wobec ludobójstwa, trwającego obecnie w Strefie Gazy.

Niech żyje Wolna Palestyna!

Kategorie
Publicystyka

Zjednoczony kapitał przeciwko Palestyńczykom

Od 7 października przez cały świat przewinęły się niezliczone protesty wyrażające poparcie dla prawa Palestyńczyków do samostanowienia i ich walki o przetrwanie w obliczu czystki etnicznej przeprowadzanej skrupulatnie przez izraelski reżim. Ludzie protestowali i protestują w Polsce, Argentynie, Sri Lance, Niemczech, Irlandii, Kubie, Węgrzech, Włoszech, Kenii, Japonii, Mozambiku, USA, Nigerii, Francji, Jordanii, Tunezji, Indiach, Danii, Hiszpanii, RPA, Turkmenistanie, Malezji i w wielu innych krajach. 

EUROPA

Elity polityczne i finansowe ze strachu przed rosnącą liczebnością uczestników na propalestyńskich protestach, od prawie półtora miesiąca starają się brutalnie represjonować okazywanie solidarności z uciskanymi Palestyńczykami. W Europie, rządy Niemiec, Węgier, Wielkiej Brytanii, Francji i Austrii wykorzystały już swój aparat represji, by traktować hasła wyrażające poparcie dla niepodległej Palestyny, czy publiczne wywieszanie palestyńskiej flagi narodowej jako „zagrożenie dla bezpieczeństwa publicznego”. Przeciwko protestującym opowiadają się zarówno partie i koalicje rządzące, jak i co ciekawe, często też ugrupowania opozycyjne i to wbrew temu, na jakie nastroje wskazuje liczna obecność na demonstracjach propalestyńskich. 

Wystarczy wspomnieć, że w zeszłym tygodniu w brytyjskim parlamencie głosowano nad uchwałą, by Wielka Brytania oficjalnie zaapelowała do Izraela o zawieszenie broni, przeciwko czemu zagłosowało 293 posłów i posłanek, tym samym odrzucając projekt uchwały. Co jeszcze ciekawsze, moralnie skorumpowana socjaldemokratyczna brytyjska Partia Pracy oficjalnie poinstruowała swoich posłów i posłanki, by głosowali także przeciwko zawieszeniu broni. Sam lider partii — Keir Starmer, wypowiedział się w mediach, że popiera, by izraelskie wojsko odcięło dostęp do wody, jedzenia i prądu dla mieszkańców Strefy Gazy — co spełnia wszelkie kryteria nawoływania do popełnienia zbrodni wojennej. Warto tylko dodać, że Partia Pracy wyciągnęła konsekwencje wobec 56 posłów i posłanek będących członkami partii, którzy zagłosowali za zawieszeniem broni (m.in. odwołując swoje poparcie dla 8 tzw. ministrów cieni, czyli potencjalnych kandydatów na ministrów z ramienia Partii Pracy, gdyby ta miała współtworzyć rząd). 

W Niemczech zorganizowane represje przeciwko organizacjom propalestyńskim trwają dużo dłużej. Niemieccy słudzy europejskiego i izraelskiego kapitału nazywają antysemitami ludzi nawołujących do bojkotu firm czerpiących zyski z handlu z Izraelem oraz do nałożenia sankcji na samo Państwo Izrael.  W tymże kraju elity próbują uzasadniać swoje oficjalne poparcie dla Izraela tym, że państwo niemieckie ma „historyczny obowiązek”, by odkupić winy za hitlerowskie zbrodnie. Trudno jednak szukać logiki w takiej argumentacji jeżeli niemieckie elity dopatrują się sposobu na zmazanie z siebie bestialstwa nazistowskiego reżimu — poprzez wsparcie równie zbrodniczego syjonizmu, który wręcz część polityki wprost kopiuje z rasistowskiego ustawodawstwa III Rzeszy i apartheidowej RPA (np. ulice, po których Palestyńczycy mają ustawowy zakaz przemieszczania się, są nazywane „czystymi ulicami”, a jako Palestyńczyk nigdy nie wiesz, czy ta konkretna noc w twoim domu nie będzie twoją ostatnią gdy rano obudzą cię izraelscy żandarmi, oznajmiając, że od dziś mieszka tu już obywatel Izraela). Kanclerz Niemiec — Olaf Scholz, w trakcie swojej przemowy podczas wizyty w Tel Avivie oficjalnie ogłosił, że Niemcy będą represjonować wszelką aktywność, którą uzna się za noszącą znamiona popierania Hamasu. Praktyka pokazuje jednak, że stosowanie tej obietnicy w praktyce oznacza, że chociażby wyrażenie sprzeciwu wobec ludobójstwa dokonywanego na narodzie palestyńskim jest uznawane za akt popierania Hamasu

W Polsce niedawno także były podchody pod przetestowanie zastosowania obostrzeń wobec protestów propalestyńskich. Prezydent Warszawy, Rafał Trzaskowski próbował zablokować kontrmanifestację wobec proizraelskiej pikiety. Na szczęście opór społeczności lokalnej, upór aktywistów i aktywistek, nagłośnienie medialne sprawy oraz deklaracje jego elektoratu, że właśnie stracił ich głos, wywarły presję, by zastosował się do wyroku sądu o legalizacji kontrmanifestacji bez prób odwoływania się od decyzji. Ten sam prezydent polskiej stolicy jest jednym z przedstawicieli Koalicji Obywatelskiej, którzy tak głośno krzyczeli o autorytaryzmie i nieposzanowaniu zasad demokracji przez poprzednią ekipę rządzącą Prawa i Sprawiedliwości. Tenże przedstawiciel „demokratycznej opozycji” pokazał jednak, że podobnie jak dla byłego rządu, tak i dla niego demokracja jest wtedy kiedy to jego koledzy i koleżanki z koalicji są ustawieni, a nie kiedy do głosu dochodzą obywatelki i obywatele. 

INDIE

Poza Europą także np. w Indiach pojawiły się państwowe represje przeciwko propalestyńskim aktywistom. Tamtejsza policja wystawiła m.in. list gończy za muzułmańskimi uczonymi za – uwaga – napisanie w social mediach wiadomości o treści „Popieramy Palestynę”. Zostali oni oskarżeni z tytułu, tutaj również prosimy o uwagę, „promowania nienawiści pomiędzy grupami społecznymi”. Przykład dwóch takich uczonych to Atif Chaudhary i Suhail Ansari. Dochodzi także do aresztowania studentów i robotników, którzy brali udział w propalestyńskich zgromadzeniach, jednocześnie skrajnie prawicowe proizraelskie ugrupowania, jak np. Bajrang Dal organizują marsze pod hasłami „Precz z Palestyną” i władze już nie upatrują w tym znamion nawoływania do nienawiści między grupami społecznymi. Indie od niedawna politycznie i ekonomicznie zbliżyły się do USA i Izraela, co może tłumaczyć skąd zmiana dotychczasowego kursu w państwie, które historycznie było pierwszym niearabskim krajem, który nawiązał stosunki z Organizacją Wyzwolenia Palestyny. Brak reakcji na protesty obywateli i obywatelek Indii na rzecz wyzwolenia Palestyny i zawieszenia broni mógłby zostać źle odebrany przez aktualnych partnerów handlowych. 

A KOMU NA TYM ZALEŻY?

Dlaczego to wszystko się dzieje? Skąd takie zażarte działania rządów z różnych części świata, by zdławić propalestyńskie ruchy? Stare powiedzenie mówi — jak nie wiadomo, o co chodzi, to chodzi o pieniądze, tak też jest w tym przypadku. Izrael jest w gronie dziesięciu największych eksporterów broni na świecie, to biznes wart dla izraelskiego przemysłu zbrojeniowego między 7 a ponad 12 mld dolarów rocznie, zależnie od roku (dla 2022 roku było to dokładnie 12,5 mld dolarów). 

Polskie wojsko korzysta na współpracy między Wojskowym Instytutem Technicznym Uzbrojenia a izraelskim koncernem Rafael, który odpowiada za modernizację pocisków Spike używanych przez Wojsko Polskie a produkowanych w Polsce przez zakłady Mesko. Te same pociski z otwartymi ramionami przyjmują też Niemcy, Czechy czy Rumunia. Dla przykładu tylko w grudniu 2015 roku Polska zamówiła pociski typu Spike za łączną wartość  602 mln złotych.

Także wymienione wcześniej Indie korzystają na izraelskim przemyśle zbrojeniowym. W 2016 roku np. premier Indii – Narendra Modi, podpisał z Izraelem umowę na zamówienia wojskowe o wartości 3 mld dolarów. Izrael jednocześnie do dziś stanowi trzeciego dostawcę uzbrojenia dla sił zbrojnych Indii, po USA i Francji. Zamówienia dotyczą także tak jak w przypadku Polski, rakiet Spike, ale także podzespołów do układów celowniczych i pojazdów pancernych. 

Przemysł zbrojeniowy Niemiec z kolei jest bardzo istotnym eksporterem uzbrojenia do Izraela, a jednocześnie bardzo szybko reagującym na ewentualne „zwiększone zapotrzebowanie”. W związku ze spodziewaną, a później dokonaną ofensywą Hamasu, tylko od początku tego roku do 2 listopada wyeksportowano z Niemiec do Izraela uzbrojenie o równowartości 303 mln euro. Dla porównania, przez cały 2022 rok były to 32 mln euro. 

Mamy zatem odpowiedź skąd tak ostra reakcja rządów. Żaden kapitalista nie pozwoli, by tak niewyobrażalna bańka finansowa była jakkolwiek zakłócona przez ludzi walczących o prawo do życia i prawo do samostanowienia dla Palestyńczyków. Izrael jednocześnie wykorzystuje Palestyńczyków jako króliki doświadczalne — testując swoje technologie wojskowe, wystrzeliwując je w mieszkańców Strefy Gazy. Importerzy i eksporterzy współpracujący z izraelską zbrojeniówką wiedzą o tym, ale nikogo to nie obchodzi, dopóki płyną pieniądze. 

Kapitalizm karmi izraelskie ludobójstwo i państwo apartheidu, a na całym świecie obserwujemy jak wyścig zbrojeń i pogoń za łatwym zyskiem, który daje rozkręcanie przemysłu militarnego, doprowadza nas coraz bliżej do zagrożenia III wojny światowej. USA, Unia Europejska, Rosja, Chiny, Izrael od lat prężą muskuły, by dokonać przetasowania w globalnym podziale wpływów, szukają tylko pretekstu. Jednym z tych pretekstów jest obecnie próba dokonania anihilacji Palestyńczyków jako narodu. 

My mówimy nie podżegaczom wojennym i ludobójcom! Tak dla pokoju! Tak dla Wolnej i Demokratycznej Palestyny!