Kategorie
Publicystyka Wydarzenia

Ku pamięci Róży Luksemburg i Karla Liebknechta


Podczas dni czerwcowych wszystkie klasy i partie połączyły się w partię porządku przeciw klasie proletariackiej jako partii anarchii, socjalizmu, komunizmu. “Uratowały” one społeczeństwo przed “wrogami społeczeństwa”. Hasła starego społeczeństwa: “Własność, rodzina, religia, porządek” obrały one jako parol dla swojego wojska i zagrzewały uczestników kontrrewolucyjnej wyprawy krzyżowej słowami: “Pod tym znakiem zwyciężysz”. […] Społeczeństwo tylekroć zostaje uratowane, ilekroć zwęża się koło jego władców, ilekroć węższe interesy biorą górę nad interesami szerszymi. Każde żądanie najprostszej nawet burżuazyjnej reformy finansowej, najpospolitszego liberalizmu, najbardziej formalnego republikanizmu, najbardziej płaskiej demokracji karane jest jako “zamach” na społeczeństwo i piętnowane jako “socjalizm”. W końcu zaś samych arcykapłanów “religii i porządku” przepędza się kopnięciem z ich trójnogów pytyjskich, wyciąga się wśród ciemnej nocy z łóżek, wsadza do okratowanych karetek, wtrąca do więzień lub zsyła na wygnanie, ich świątynie zrównuje się z ziemią, knebluje się im usta, łamie ich pióra, drze w strzępy ich prawo – w imię religii, własności, rodziny, porządku.

Karol Marks; Osiemnasty Brumaire’a Ludwika Bonaparte; Dzieła Wybrane, t. 2; s. 191
Kategorie
Publicystyka

106. rocznica rewolucji październikowej.

Wczoraj miała miejsce 106. rocznica wybuchu rewolucji październikowej w carskiej Rosji. Wiele w tym temacie zostało już powiedziane przez bodaj wszystkie opcje polityczne — zarówno w sposób bezkrytycznie idealizujący, jak i jednoznacznie demonizujący. Oba te podejścia są szkodliwe jeżeli historia ma nas czegoś nauczyć oraz jeżeli chcemy w przyszłości doczekać postępu na drodze do socjalizmu. 

Zacznijmy od faktów, co do których wszyscy się zgodzą — zarówno idealiści jak i bezwzględni krytycy rewolucji październikowej. Rewolucja wybuchła 25 października 1917 roku według kalendarza juliańskiego (stąd też jej nazwa), a 7 listopada 1917 roku według kalendarza gregoriańskiego (czyli tego, którego używamy). Jest to jednocześnie data udanego szturmu bolszewików na Pałac Zimowy w Piotrogrodzie, który to pałac był letnią rezydencją carów, a po rewolucji lutowej, która miała miejsce pół roku wcześniej i obaliła monarchię absolutną, była to też siedziba Rządu Tymczasowego Rosji. 

A teraz trochę więcej szczegółów, których nie przeczytacie ani nie usłyszycie w popularnym przekazie o tych wydarzeniach. To nie tak, że Rząd Tymczasowy Rosji z Tymczasowym Komitetem Dumy Państwowej stanowił nagle jedyną, niepodzielną władzę z demokratycznym mandatem od ludu. Równolegle do kreującej się władzy będącej mieszanką burżuazyjno-arystokratyczną, tworzyła się Rada Delegatów Robotniczych z Tymczasowym Komitetem Wykonawczym Rady Delegatów Robotniczych na czele. Rada ta jednoczyła wokół siebie głównie żołnierzy i robotników zrzeszonych w ugrupowania bolszewików, części mienszewików, lewicowych ludowców, eserowców, przedstawicieli Bundu, trudowików (umiarkowanych jak na tamte czasy socjaldemokratów — jednym z ich członków był Aleksander Kiereński, późniejszy wróg bolszewików) oraz osoby niezrzeszone. Wiele ugrupowań tworzyło jednocześnie oba ciała roszczące sobie prawo do bycia władzą ustawodawczą nowej Rosji. Później taki układ sił nazwano sytuacją dwuwładzy, kiedy jednocześnie istniały dwa ciała ustawodawcze próbujące ustanowić obok siebie demokrację liberalną i demokrację rad. 

Próby zaprowadzenia demokracji rad spotkały się jednak z tak silnym oporem świata kapitalistycznego, tak w kraju jak i zagranicą, że niestety doszło do zaniechania wielu postępowych pomysłów, co potem rzutowało na cały okres istnienia późniejszego Związku Radzieckiego. Najpierw zdrada socjaldemokratów, w postaci spisku Aleksandara Kiereńskiego z Ławrem Korniłowem, którego to miano mianować dyktatorem Rosji by rozprawił się z rewolucjonistami. 

Korniłow planował wyprawę wojskową na Piotrogród, by krwawo rozprawić się z Radą Delegatów Robotniczych i Żołnierskich — w planach było m.in. wymordowanie nie tylko przedstawicieli politycznych ruchu socjalistycznego, ale i wszystkie osoby zamieszkujące Piotrogród, których status ekonomiczny pozwalał podejrzewać je o socjalistyczne sympatie, tak jak to miało miejsce w historycznym zdławieniu Komuny Paryskiej. Podczas gdy Rząd Tymczasowy Rosji nieśmiało próbował wzywać żądnego krwi Korniłowa by ten zaniechał interwencji wojskowej — Piotrogrodzka Rada Delegatów Robotniczych i Żołnierskich postanowiła stanąć do walki i powołała Komitet Walki z Kontrrewolucją, uwalniając tym samym więźniów politycznych i nawołując kolejarzy do opóźniania transportu wojsk Korniłowa, co też wielu czyniło z narażeniem własnego życia. Kluczową decyzją było też wydanie broni robotnikom w razie gdyby jednak wojska puczystów dotarły do stolicy, co na szczęście nie doszło do skutku. 

Później sam Kiereński mianował się dyktatorem Rosji, co dawało mu pełnię władzy, ponad kompetencjami Dumy oraz zwierzchnictwo nad wojskiem. Przedstawiciel trudowików próbował ratować reputację już i tak niepopularnego rządu, poświęcając kolejnych poborowych żołnierzy z klasy pracującej w imię tzw. później „ofensywy Kiereńskiego”, która zakończyła się tylko kolejnymi ofiarami na froncie wschodnim I wojny światowej. 

Kolejną przeszkodą, gdy bolszewicy stali się już główną, a może i jedyną siłą stawiającą jeszcze opór generałom pragnącym przywrócić tyle ile się da z carskiej Rosji, była interwencja zagraniczna, co zmuszało ich do walki na niewyobrażalnej ilości frontów jednocześnie. Regularne wojska Japonii, USA, Kanady, Francji, Polski, Wielkiej Brytanii, Chanatu Mongolskiego, Czechosłowacji i Włoch walczyły ze sprzyjającym rewolucji uzbrojonymi chłopami, robotnikami, oraz dezerterami z rosyjskiej armii. Po stronie bolszewików walczyli również ochotnicy z wymienionych, interweniujących państw, w tym około 100 tysięcy polskich robotników i chłopów. Nie zapominajmy, że niecałe pół roku przed interwencją Ententy, dopiero co zakończono walki z Państwami Centralnymi, wycofując tym samym z wojny, wówczas jeszcze, Rosyjską Federacyjną Socjalistyczną Republikę Radziecką. 

Pomimo wszystkich tych przeszkód i wynikających z nich późniejszych błędów — udało się ustanowić pierwsze w historii państwo robotnicze. Pomimo wymuszonej stanem ciągłego zagrożenia militaryzacji i nieudanej próby budowania pluralistycznej demokracji rad, udało się też osiągnąć wiele postulatów Października. Wprowadzono 8-godzinny dzień pracy. Zaktywizowano kobiety zawodowo, politycznie oraz w świecie nauki, co po dziś dzień jest zauważalne w krajach byłego Bloku Wschodniego, porównując je do krajów Bloku Zachodniego. Udało się zaktywizować klasę pracującą do czynnego udziału w życiu kulturalnym i politycznym. Dokonano ogromnego skoku gospodarczego jak i społeczno-kulturowego w porównaniu do czasów sprzed rewolucji październikowej — niejako przemieniając kraj będący peryferią światowego systemu kapitalistycznego, w państwo dokonujące eksploracji kosmosu. Położono kres bezdomności i bezrobociu. Dokonano daleko idącego zrównania obywateli niezależnie od ich płci, czego swego czasu zazdrościły liczne ruchy feministyczne na Zachodzie. Uczyniono edukację i ochronę zdrowia rzeczą publiczną i dostępną dla wszystkich, jednocześnie podnosząc jakość opieki medycznej. 

Jako marksiści i marksistki musimy pamiętać, że nasze poglądy zobowiązują nas przede wszystkim do jednego — nauki. By iść naprzód, musimy pamiętać o błędach — takich jak nadmierne opieranie władzy na biurokracji, niedostatecznie poświęcona uwaga by polityka państwowa była objaśniana i konsultowana z obywatelami i obywatelkami, mierzenie sukcesów gospodarczych poprzez wzrost gospodarczy zamiast wzrostem jakości życia czy dostępności do towarów i usług. Błędem było też niewątpliwie walczenie z przeciwnikami socjalizmu, korzystając z wojska i biurokracji, które często nadużywały swojej władzy — zamiast edukacją i mobilizowaniem ludu. 

Wszystkiego tego potrzebujemy, by kiedyś doczekać lepszego państwa robotniczego — trwalszego, bliższego temu, o co walczymy i popełniającego mniej błędów, przyswajając cenną lekcję wyciągniętą z historii. Dlatego tym bardziej zachęcamy do studiowania historii taką, jaką ona była, zamiast opierania się w zupełności na bezkrytycznym poparciu lub prawicowych frazesach. W interesie kapitalistów jest, by całkowicie potępiać jakiekolwiek aspekty każdej socjalistycznej rewolucji — tak byśmy my, pracownicy i pracownice bali się ponownie próbować sięgnąć po władzę. Życzymy Wam, by dzisiejszy dzień był okazją do refleksji nad popełnionymi błędami, ale i osiągnięciami ruchu robotniczego, jak i wyzwaniami, które stawia przed nami przyszłość!

Kategorie
Publicystyka

Rocznica manifestu PKWN

22 lipca, 1944 roku wraz z postępującym wyzwalaniem ziem polskich przez Ludowe Wojsko Polskie (LWP) oraz Armię Czerwoną, z rąk nazistowskiego okupanta, opublikowany został jeden z najważniejszych dokumentów w naszej powojennej historii.

Kategorie
Publicystyka

Rocznica Rewolucji 1905

Wiele osób stara się sprowadzać wydarzenia, które miały miejsce w 1905 roku do patriotycznego i antycarskiego zrywu. Szczególnie prawica i liberałowie starają się przedstawiać Rewolucję 1905 roku jako powstanie całkowicie pozbawione postulatów społeczno-ekonomicznych, upraszczając kontekst klasowy tejże rewolucji do ogólników, które mają na celu „zasymilowanie” socjalistycznej insurekcji do prawicowej narracji historycznej, która nie zagrozi status quo.

Kategorie
Wydarzenia

Obchody rocznicy Rewolucji 1905 roku w Łodzi

W sobotę 24 czerwca o 14:00 pod Pomnikiem Czynu Rewolucyjnego w Łodzi zapraszamy na obchody rocznicy wybuchu Rewolucji 1905 roku.

Kategorie
Publicystyka

Protesty we Francji – jak pracownicy mogą wygrać z rządem

Barykady, podpalone śmietniki, gaz pieprzowy, dym, uzbrojona policja – taki obraz Francji ukazuje się światu od prawie miesiąca. W największej od lat fali protestów i strajków wzięło udział ponad milion ludzi — przekazał 2 tygodnie temu minister spraw wewnętrznych i ds. terytoriów zamorskich Francji Gérald Darmanin. Protestujący wznoszą hasła obalenia prezydenta Emmanuela Macrona, bezpośrednio odwołujące się do rewolucji francuskiej. Co spowodowało rewolucyjne klimaty na ulicach Francji?

Kategorie
Publicystyka

105. rocznica Rewolucji Październikowej

Dzisiaj obchodzimy 105. rocznicę rewolucji październikowej – pierwszej udanej socjalistycznej rewolucji, która obaliła kapitalistyczny rząd rosyjski, zakończyła prowadzoną przezeń imperialistyczną wojnę i stworzyła państwo robotnicze.

Kategorie
Publicystyka

94. rocznica urodzin Ernesto “Che” Guevary

“Jeśli jesteś w stanie drżeć z oburzenia za każdym razem, gdy na świecie dzieje się niesprawiedliwość, to jesteśmy towarzyszami”

– Ernesto “Che” Guevara

94 lata temu w Argentynie urodził się Ernesto “Che” Guevara. Z wykształcenia był lekarzem, jego lewicowe poglądy zaczęły kształtować się już za młodu, kiedy na własne oczy doświadczył głodu, biedy i śmierci dzieci w krajach Ameryki Południowej, które odwiedził.

Kategorie
Publicystyka

151. rocznica śmierci Jarosława Dąbrowskiego

„Lud chce dziś bronić praw swoich; nie pomagać mu, gdy mnie wzywa, a ja mogę, byłoby to podłością z mej strony. Zresztą moje przekonanie o Komunie Paryskiej jest to, że jak tylko przejdą chwile niebezpieczeństwa, gdy tylko potrafi ona wywalczyć uznanie swych praw, będzie to jeden wielki krok postępu naprzód”.

– Jarosław Dąbrowski

23 maja 1871 roku, od odniesionych ran podczas obrony barykady na ulicy Myrrha, zginął wódz naczelny wojsk Komuny Paryskiej, patriota oraz wojownik za wolność ludu polskiego i francuskiego – Jarosław Dąbrowski.